Zijn haar lippen echt? Is ze een bedenksel van een platenfirma? Wil ze haar publiek een loer draaien? Niemand lijkt zich af te vragen of Lana Del Rey’s debuutalbum eigenlijk wel deugt. Want, hoe goed is haar muziek nu?
Ziet Lana Del Rey er niet ravissant uit in de videoclip van ‘Born to die’, haar tweede single en de titelsong van haar debuutalbum? In een schizofrene, postmoderne versie van de fifties, een beetje à la David Lynch, vrijt Del Rey, geheel fotogeniek, met een getatoeëerde kerel op de motorkap van zijn Mustang. In een paar shots zit ze op een troon in een lang wit gewaad, geflankeerd door twee tijgers. Even later scheurt ze met haar boyfriend over een nachtelijke highway. Het koppeltje kust en hij laat het stuur los. De gevolgen laten zich raden: aan het einde van de clip stapt de man weg van een brandend autowrak met een bebloede Del Rey in zijn armen. De hele tijd oogt ze als een onwerkelijke, bijna karikaturale versie van klassieke Hollywoodiconen. Ergens tussen Brigitte Bardot, Ursula Andress en The Stepford Wives. “Come and take a walk on the wild side / Let me kiss you hard in the pouring rain / You like your girls insane”, zingt haar galmende stem.
Wie is Lana Del Rey écht?
Met die vraag, en niet met de vraag of haar muziek deugt, hielden zowel de blogs als de gevestigde media zich de voorbije maanden bezig. Na de euforie bij de muziekpers toen vorige zomer Del Rey’s liedje ‘Video games’ en zijn romantische lo fi-clip opdook, grepen de bloggerati naar hun fileermesje. Del Rey zou immers niet authentiek zijn maar een bedenksel van een platenfirma.
Wat weten we van haar? Haar echte naam is Lizzy Grant, een New Yorkse singersongwriter die al een tijdje aanmodderde met haar liedjes en zelfs een plaat uitbracht die weer snel in de vergetelheid verdween.
Of het Lana Del Rey-personage een hersenspinsel is van Grant, dan wel van een snode A&R-manager, werd tot nog toe niet beantwoord. Nu, het is geen zonde in de popmuziek om over een goed verkoopbaar alter ego te beschikken, anders zouden Madonna, Prince, Bowie, Lady Gaga en Rihanna ook aan de galg moeten, hoewel zij explicietere fantasiefiguren voorschotelen dan Del Rey.
Omdat de Westerse popconsument zijn iconen nu eenmaal liever verguist en van zijn voetstuk ziet donderen dan hen te zien triomferen, werd Del Reys imago gretig aan gort geschoten, althans, door bepaalde muziekblogs die een bitchy karaktermoord verwarren met muziekjournalistiek.
Ja, Lana Del Rey heette vroeger Lizzie Grant. En ja, vandaag zingt ze met een lagere, diepere stem, en is ze gerestyled tot een elegante diva met opvallend dikkere lippen (Jacky Lafon, eat your heart out).
Wellicht speelt haar onervarenheid haar parten. De televisie-optredens die ze al gaf, bij Jools Holland op de BBC, in De Wereld Draait Door en in de Amerikaanse comedyshow Saturday Night Live, kunnen bezwaarlijk memorabel worden genoemd. Del Rey stond er bij als een verlegen tiener die een boekbespreking houdt. Bovendien vertolkte ze ‘Video games’ weinig toonvast, zonder de assertieve flair van de plaatversie.
Bizar om zo’n professioneel uitgedokterd popproduct – want dat is ze nu eenmaal – zoveel amateurisme te zien tentoon spreiden. Tja, dan trekken de meest cynische critici natuurlijk hun scherpste pen.
Hoe goed is dat debuutalbum nu? Behoorlijk goed, maar verre van perfect. ‘Video games’ en het titelnummer hebben ons zand in de ogen gestrooid. Met hun lijzige update van fiftiesballads en knipoogjes naar Nancy Sinatra en Vera Lynn, suggereerden ze dat Del Rey een aaibare, draaibare popdiva à la Norah Jones zou kunnen zijn.
Maar wat brengt Born to die? Rauwe triphopbeats die doen vermoeden dat 1995 terug van weggeweest is (Tricky en Portishead, we hebben het over jullie!), zweverige hijgzang à la Hope Sandoval en zelfs raps! Raps? Yep, Del Rey waagt zich aan een soort loom parlando dat voorzichtig aansluit bij de flow van blanke rapmadammen als Princess Superstar. Haar liefde voor hiphop schemert nu en dan door in de teksten. Wat dacht u van: “You’re so fresh to death and sick as cancer/Love you more than those bitches before”. Dat horen we Norah Jones niet meteen verkondigen.
Del Rey blijft weliswaar te lang bij dezelfde thema’s hangen (passionele verliefdheden, brandende verlangens, gedoemde liefdes), waardoor de karikatuur het vaak van de authentieke emoties haalt.
En hoewel Del Rey haar best doet om verschillende registers open te trekken – van stoute Lolita over verwarde tiener naar venijnige ex tot rijpe moederfiguur – doet haar stijl en bij uitbreiding haar plaat te eendimensioneel aan. De formule van slepende hiphopbeats plus verleidelijke vrouwenzang wordt uitgemolken tot het bittere einde. Bang dat een eclectischer aanpak het mainstreampubliek zal verwarren, Lana?
Wie is Lana Del Rey? Een getalenteerde zangeres, een model voor Next Models en wellicht een popster in wording. Hopelijk gunt de industrie haar de vrijheid om te kunnen bloeien als songschrijver.
