Fantastische single, die ‘Heaven’ van Emeli Sandé. Het was één van de beste popsongs van 2011, dankzij zijn aan Massive Attack verwante groove en Sandés gospelachtige performance. Vandaag prijkt de Schotse zangeres hoog in de hitparades met ‘Read all about it’, haar duet met de rapper Professor Green. Begin dit jaar won ze de Critic’s Choice Award van de BRIT-awards en werd ze genomineerd in de categorie British Breakthrough. De BBC tipt haar als één van de toppers in 2012, de halve internationale muziekpers noemt haar nu al de troonopvolgster van Adele. Genoeg munitie om de argwaan van de sceptici te wekken.
Sandé brengt haar debuutalbum uit bij de grote platenfirma EMI. Maar een muziekindustrie in crisis neemt geen financiële risico’s. Instinctief zal zij te rade gaan bij het best verkopende product van het moment en nieuwe artiesten dezelfde formule opdringen. En wie is hét succes in het segment waarbinnen Emeli Sandé opereert? Adele.
Eerlijk? We vrezen dat dat enigszins bij haar debuut Our versions of events is gebeurd, hoewel Sandé dat ontkent.
,,Ik heb de volledige creatieve controle gekregen”, zegt de vriendelijke, erg intelligente zangeres in het kantoor van haar platenfirma. ,,Mijn A&R-manager zei letterlijk: go and make what you make. Hij hield van mijn stijl en hij wilde mij de volledige vrijheid geven. Mijn platenfirma weet dat ik tegenwerk als men mij regeltjes oplegt. Je moet je instinct kunnen vertrouwen. Mijn hele team beseft dat.”
Toch zijn het furieuze ‘Heaven’ en de tweede single ‘Daddy’ op dit debuut de enige liedjes met een scherp, verrassend kantje. Sandé beschikt over een fenomenale stem maar haar vertolkingen op deze plaat baden in de pathos van Leona Lewis en – even slikken! – Céline Dion, niet in de donkerbruine soul van Adele en Lauryn Hill. Bovendien voeren de slepende, onbeschaamd tranerige ballads de boventoon op deze plaat. Uitmuntend gladgeproduceerd, dat wel, op een wijze die de kassa zal doen rinkelen. Jammer dat Sandés mooie liedjes zo fel worden beteugeld.
Je schreef al nummers voor popartiesten zoals Cheryl Cole en Susan Boyle. Kan je iets van jezelf kwijt in liedjes voor anderen?
,,Toen ik voor die artiesten schreef, probeerde ik nooit onder hun huid te kruipen. Ik schreef gewoon een goed liedje. Al mijn liedjes komen vanuit mijn eigen emoties. Ik probeer ze zo open mogelijk te houden. Het zijn misschien mijn verhalen en mijn ervaringen, maar iedereen moet zich erin kunnen vinden. Ik heb nooit een beschermingsmechanisme moeten inschakelen. Mijn muziek is oprecht. Ik hoef niet zonodig vanalles te verhullen.”
,,I’m from a generation undecided / I’m restless and I can’t help changing lanes”, zing je. Is dat typisch voor jouw leeftijdsgenoten?
,,Zeker. Die rusteloosheid tekent mijn generatie. De wereld is zo klein. We kunnen overal razendsnel naartoe reizen. Alles is beschikbaar. Wil je naar muziek luisteren? Geen probleem: je surft gauwgauw van de ene song naar de andere, van de ene website naar de andere. Er zijn teveel opties. De kunst is om je om één ding zo nauwkeurig mogelijk te bekommeren. Niet gemakkelijk in een wereld waar alles voortdurend in verandering is. Alle stabiliteit is weg. Jonge mensen vinden geen focus meer.”
Schrijf je gemakkelijk teksten?
,,Ja, hoor. Mijn teksten zijn een commentaar op het leven rondom mij. Ze moeten mijn generatie en onze maatschappij toch een beetje weerspiegelen. ‘Heaven’, bijvoorbeeld, gaat over hoe ik zie dat mensen het goede proberen na te streven, ook in moeilijke tijden.”
,,Read all about it” lijkt dan weer een oproep tot verandering. Ik moest denken aan de Arabische revolutie en aan de Occupy Wall Street-protesten.
,,Zo specifiek ga ik niet te werk. Ik wilde een liedje schrijven dat veel meer dan alleen mijn persoonlijke verhaal belichtte. Het is misschien niet cool om het te zeggen, maar ik geloof echt dat mensen een verandering kunnen teweeg brengen als ze samenwerken. Vandaag gebeurt dat over heel de aardbol. Niet alleen in de Arabische wereld, maar ook in het Westen.”
Je haalde veel inspiratie uit het feministisch manifest ‘A room of one’s one’ van Virginia Woolf. Omdat het nog steeds erg relevant is? Of omdat je als vrouw in een door mannen gedomineerde muziekindustrie werkt?
,,Je moet je als vrouw elke dag weer bewijzen én je moet consequent zien te blijven, dat is waar. Woolfs manifest is niet alleen relevant omdat ik een vrouw ben. Het gaat wat mij betreft simpelweg over iemand met veel talent die de kans niet krijgt om zich te ontplooien. Mijn ouders hebben mij geleerd dat elke generatie een verbeterde versie van de vorige is. Je moet je kinderen inspireren zodat ze beter dan jezelf worden. Mijn vader is afkomstig uit een straatarm gezin in Zambia. Hij is ontsnapt aan zijn situatie en hij is boven zichzelf kunnen uitstijgen, dankzij een goede educatie. Maar mijn vader heeft spijt dat hij nooit een instrument heeft leren spelen, terwijl hij veel muzikale feeling heeft. Daarom wilde hij zo graag dat ik mijn muzikaal talent zou ontwikkelen.”
Je studeerde geneeskunde in Glasgow. Een wetenschapper die euforische liedjes over spiritualiteit zingt. Het is best grappig.
,,Wetenschap kan erg spiritueel aandoen, vind ik. Einstein was van mening dat de menselijke verbeelding cruciaal is in de fysica. Maar goed, de academische wereld heeft inderdaad weinig uitstaans met popmuziek. Ben ik dan zo gespleten? Ach, ik zal wel een kantje hebben dat van controle en welomlijnde theorieën houdt en een kantje dat het expressieve en het creatieve verkiest.”
(een versie van dit artikel verscheen in De Standaard van 9 februari)
